Một trong các hoạt động văn hóa đặc biệt tiêu biểu đó chính là những nghi thức trong lễ hội ăn lúa mới của người Raglai.

Vào khoảng  từ tháng 3 đến tháng 4 dương lịch, khi mà tiếng sấm vang lên với quan niệm  rằng  bắt đầu khai thông đất trời và âm dương giao hòa, thì cây cối đâm chồi nảy lộc đó là lúc người Raglai lại tổ chức lễ ăn lúa mới. Lễ hội ăn lúa mới này kéo dài trong tận hai ngày một đêm.

Lễ hội có nghi thức đầu tiên là lễ đổ nước vào chén rượu cần

Ông thầy cúng được ngồi xếp bằng trước với bàn lễ phụ ở hướng Nam, trên đó đặt một chén rượu cần. Khi khấn xong, ông chủ lễ sẽ hút rượu cần mang sang các bàn lễ chính ở hướng Bắc. ở  cổ ché rượu, thấy quàng một chuỗi vòng hạt cườm và có hạt lớn. Một mâm lễ được đặt trước chén rượu, trên cao đặt một bát lửa than, và hai bát nước lã, cùng một mủng gạo đầy. Mủng gạo được cắm một cây nến bằng sáp ong đang cháy. Rồi ông khấn xin cắt tiết gà. Tiếp đó chắp hai tay lên đầu khấn báo, và khấn mời yang Ngok, và yang Gru (thiên thần)  và yang Cơk (thiên thần)  và yang muk kay (nhân thần) về  để dự lễ ăn lúa mới của gia tộc, Đây được coi như mời bề trên về chứng giám cho lễ cắt tiết gà, rồi đổ nước vào chén rượu cần.

Sau khi khấn xong thì gà sẽ được đem đến trước bàn thờ ở hướng Nam để cắt tiết, nước sẽ được đổ vào trong chén. Khấn xong tiếp tục hai người trong gia đình đi đến bên chén rượu, rồi hút rượu cần ra bầu hay ra bát, rồi bưng qua bàn lễ hướng Bắc.

Tiếp đến là lễ cúng chính thức.

Bàn lễ đặt hướng Bắc đặt sát vách. Chính giữa bàn lễ, người ta sẽ dùng 2 sợi dây cột đầu  ở một đoạn dài khoảng 0,8 mét hay đóng dính giăng ngang 1 sợi dây. Trên chỗ đó người ta sẽ  treo một bộ áo, hay váy,  và khăn của người phụ nữ, ở hai đầu dây và móc vào 2 hạt cườm. Lễ vật chính trong lễ cúng chính bao gồm:1 ché rượu cần, 1 con gà, và 5 bát cơm cao có ngọn. Trên mỗi bát cơm có 1 con cua núi và 1 củ hành có nguyên cả lá. Có nhiều chén hạt nổ, nước lã, gạo, và trầu cau. Các lễ vật này được chia thành 3 mâm theo hàng dài:mâm của ông bà,  mâm của các yàng, mâm dành cho thổ địa.

Lễ hội ăn lúa mới ở người Raglai tại Khánh Hòa

Nội dung của lời khấn trong lễ này là :mời các chư vị thần tạo dựng đất trời, và mưa gió, và cây cối, và con người và muôn vật, mời các vị thần linh ông bà tổ tiên, hay những linh hồn người đã khuất về hưởng thảo lễ vật, được về ăn lúa mới và cầu xin ở các thần linh ban cho sự sinh sôi và nảy nở cho con người, cũng như vật nuôi hay cây trồng.

Cuối cùng đó là phần lễ cúng thần lúa và thần bắp.

Người Raglai quan niệm rằng lúa và bắp cũng sẽ có hồn. Lúa là linh hồn con gái, bắp đó là linh hồn con trai và cần phải làm các nghi lễ cúng sau. Trong phần lễ này thì có các bài hát khấn ru hồn lúa và hồn bắp. Khi xong, thầy cúng sẽ làm lễ chúc phúc cho các thành viên ở trong tộc họ.

Mục đích chính của lễ hội ăn lúa mới này  là lễ chuyển mùa, và tống tiễn mùa khô, giúp cầu mưa, giúp cầu nước cho vụ mùa sắp tới tươi tốt. Lễ còn là sự đánh dấu  các kết thúc của một chu kỳ sản xuất có trong năm với sự mừng vui, cũng như ơn trả nghĩa đền đối với tổ tiên, hay đối với các yàng khi đã nhớ lời mà dân làng cầu khẩn trong lễ cúng năm trước, mà ban cho được một mùa bội thu.

Theo Giáo Dục 24h



⤵ “Like” Để Cập Nhật Tin Mới Khánh Hòa 24h




_

21/05/2016 at 16:05
tintuckhanhhoa

Admin

Cập nhật tin tức Khánh Hòa nhanh nhất, kịp thời nhất. Các thông tin về kinh tế, xã hội, đời sống, pháp luật...

Post A Comment:

0 comments: